1 Problem z życia
Ule często stoją nie przy domu, lecz tam, gdzie jest pożytek - przy polach, sadach i plantacjach. Pszczelarz dowiaduje się o problemach zwykle dopiero podczas wizyty: rodzina głoduje, w ulu zalega wilgoć, ul został przewrócony przez wiatr albo otwarty przez kogoś niepowołanego.
Każda wizyta to czas, paliwo i niepokojenie pszczół - a przy pasiekach oddalonych o kilkanaście kilometrów jeździ się „w ciemno”, bez wiedzy, czy w danym ulu cokolwiek wymaga interwencji.
2 Dlaczego obecne rozwiązanie nie wystarcza
Regularne wizyty i ocena „na oko” działają, ale nie skalują się przy większej liczbie uli i odległych lokalizacjach. Gotowe komercyjne wagi pasieczne bywają drogie, często wymagają łączności GSM (abonament, a na polach zasięg bywa słaby) i mierzą zwykle tylko wagę - bez klimatu ula, CO₂ czy alarmu otwarcia w jednym, tanim, otwartym systemie.
3 Hipoteza technologiczna
Przy każdym monitorowanym ulu pracuje tani węzeł pomiarowy z łącznością LoRa (bez operatora GSM i abonamentu), zasilany solarnie z bateriami. Węzeł mierzy temperaturę, wilgotność, wagę ula, stężenie CO₂ oraz otwarcie ula (kontaktron) i wysyła dane przez bramkę LoRa do użytkownika.
- węzeł LoRa z czujnikami przy ulu: temperatura, wilgotność, waga, CO₂, otwarcie,
- zasilanie solarne z bateriami - praca przy polach i sadach bez przyłącza prądu,
- aplikacja na telefon i aplikacja webowa: wykresy z czujników w czasie,
- alerty (np. gwałtowny spadek wagi, otwarcie ula) oraz rekomendacje na podstawie danych,
- przykładowe rekomendacje do weryfikacji z pszczelarzami: spadek wagi → sprawdź zapasy / dokarmianie, wysoka wilgotność → sprawdź wentylację, otwarcie → możliwa kradzież lub wandalizm.
4 Najważniejsze pytania, na które jeszcze nie znamy odpowiedzi
- Czy tanie czujniki przeżyją klimat ula (wilgoć, propolis, zalepianie przez pszczoły) i jak długo?
- Jak wiarygodnie ważyć ul w warunkach polowych (platforma, dryf wskazań, kalibracja, zimowe temperatury)?
- Jaki realny zasięg LoRa uzyskamy z pola lub sadu do domu pszczelarza - i gdzie postawić bramkę?
- Czy bilans energetyczny (mały panel + baterie) wystarczy na zimę, gdy słońca jest mało, a pomiary muszą trwać?
- Czy progi alarmów i rekomendacje mają sens pszczelarski - czy skończy się falą fałszywych alarmów?
- Ile realnie kosztuje jeden węzeł i czy pszczelarzowi opłaca się wyposażyć 5, 10, 20 uli?
5 Co trzeba zbadać
- Rozmowy z pszczelarzami: które dane naprawdę zmieniają decyzje, a które są tylko gadżetem.
- Przegląd gotowych wag pasiecznych i czujników do uli - co już istnieje i ile kosztuje.
- Prototyp na 1-2 ulach przez pełny sezon: trwałość czujników, dryf wagi, zużycie energii.
- Test zasięgu LoRa w realnym terenie (pole, sad, pagórki) i dobór miejsca na bramkę.
- Bilans energetyczny zimą: pobór węzła, pojemność baterii, rozmiar panela.
- Kosztorys węzła i model: czy da się zejść do poziomu „wyposażenie pasieki”, nie „projekt unijny”.
6 Jakich specjalistów szukamy
Najcenniejszy byłby pszczelarz gotowy powiedzieć wprost, które pomiary są mu potrzebne, oraz sadownik lub rolnik, który udostępni teren pod testy przy realnych ulach na polach.
7 Aktualny status
💬 Pomysł do konsultacji ze specjalistami. Bez weryfikacji z pszczelarzami i testu w realnym ulu nie ma sensu projektować „docelowego systemu”.
- Sformułowanie problemu i hipotezy (ten wpis)
- Konsultacje z pszczelarzami i elektronikami - jesteśmy tutaj
- Przegląd istniejących wag i czujników pasiecznych
- Decyzja: rozwijamy / odrzucamy / zmieniamy
- Ewentualny prototyp na 1-2 ulach przez sezon
8 Materiały, publikacje, kod, wyniki badań
Brak - to pierwszy publiczny wpis tego wyzwania. Gdy pojawią się notatki z konsultacji, przegląd rozwiązań lub wyniki prototypu, opublikujemy je w tym miejscu (open source tam, gdzie to możliwe).